Australijski koroner zaleca, by krajowy regulator leków ponownie przeanalizował bezpieczeństwo peptydów i rozważył ich wycofanie z normalnej praktyki lekarskiej. Powodem jest śmierć 75-letniego Richarda Nortona, aktora, kaskadera i choreografa scen walki, który doznał zatrzymania krążenia po wstrzyknięciu niezatwierdzonych preparatów.

Co ustalił koroner

Norton współpracował z gwiazdami kina akcji, m.in. z Chuckiem Norrisem, a jako ochroniarz pracował też dla znanych muzyków, w tym Davida Bowiego. W marcu 2025 roku zgłosił się do lekarza Jerzego Muchnickiego, zainteresowany terapią peptydami. Wcześniej inny lekarz przepisywał mu takie preparaty na zmęczenie, ból barku i utratę masy mięśniowej.

Według raportu obaj mężczyźni szczegółowo omówili, na czym polega terapia, także jej eksperymentalny charakter, ryzyko i brak innych zatwierdzonych metod leczenia. Wykonano badania krwi, a Norton podpisał formularz świadomej zgody, w którym wymieniono m.in. ryzyko anafilaksji. 19 marca przepisano mu zastrzyki z CJC1295 i ipamorelinu. Tydzień później pacjent mówił, że czuje się dobrze, a objawy się poprawiają.

28 marca przyznał pielęgniarce, że przyjmuje dawki dwukrotnie większe od zalecanych. Usłyszał, że od następnego tygodnia ma stosować się do zaleceń. Lekarz przepisał mu też dwa kolejne peptydy. Kilka godzin później, po kolejnym zastrzyku, aktor poczuł gorąco i zaczerwienienie, a następnie stracił przytomność. Zmarł w szpitalu Alfred 30 marca 2025 roku.

Zalecenia dla regulatora

Koroner David Ryan zarekomendował, by australijska Therapeutic Goods Administration (TGA) oceniła korzyści terapeutyczne i ryzyko związane z tymi substancjami. W analizie należałoby rozważyć przeniesienie peptydów z kategorii leków wydawanych na receptę (schedule 4) do kategorii 10, która dopuszcza je tylko w badaniach klinicznych lub innych zastosowaniach eksperymentalnych. Ryan stwierdził:

„Nie jestem przekonany, że właściwe jest, aby lekarze mogli je przepisywać” – powiedział koroner David Ryan.

Dodał, że trudno mu wskazać, jak ich bezpieczne stosowanie miałoby być klinicznie uzasadnione przy uznawanej niepewności co do skuteczności i nie w pełni poznanym ryzyku.

Postępowanie wobec lekarza

Sprawą zajęła się Australijska Rada Medyczna. Niezależny biegły uznał, że brakuje dowodów na to, że CJC1295 lub ipamorelin są bezpieczne, skuteczne lub korzystne dla ludzi. Dokumentację prowadzoną przez lekarza ocenił jako skąpą, niewystarczającą i znacznie poniżej oczekiwanego standardu.

Lekarz przyjął krytykę, wyraził żal wobec rodziny i zobowiązał się nie przepisywać peptydów bez solidnych dowodów klinicznych. Rada uznała, że działania regulacyjne nie są konieczne, ale nakazała mu indywidualne szkolenie z prowadzenia i zarządzania dokumentacją medyczną.

Co to oznacza w praktyce, także w Polsce

Peptydy są w internecie reklamowane jako środki na odchudzanie, budowę mięśni, spowolnienie starzenia, regenerację i poprawę wyników sportowych. TGA ostrzega przed importowaniem i stosowaniem niezatwierdzonych preparatów, które są tak promowane.

Australijskie zalecenie nie ma mocy prawnej w Polsce ani w Unii Europejskiej. Sprawa pokazuje jednak problem, który nie zna granic. W UE obowiązuje zasada, że lek musi przejść ocenę jakości, bezpieczeństwa i skuteczności, zanim trafi do obrotu. Substancje kupowane z nieznanych źródeł w sieci takiej kontroli nie przechodzą, a ich skład i dawkowanie bywają niepewne.

Z historii Nortona płyną trzy proste wnioski:

• Brak zatwierdzenia oznacza, że nie ma wystarczających danych o bezpieczeństwie, nawet jeśli preparat przepisał lekarz.
• Przekraczanie dawek dodatkowo zwiększa ryzyko, a skutki mogą wystąpić bardzo szybko po zastrzyku.
• Obietnice z reklam dotyczące odchudzania czy odmładzania warto skonsultować z lekarzem, zanim sięgnie się po jakikolwiek zastrzyk kupiony przez internet.

Źródło: The Guardian – „Coroner calls for TGA to review unapproved peptides after death of Australian actor”