Sprzętowe planowanie GPU, czyli HAGS, jest w Windows 11 u wielu osób włączone, choć rzadko ktoś zagląda do tego ustawienia. Test portalu XDA Developers pokazał, że na karcie z 8 GB pamięci wyłączenie tej funkcji zwolniło prawie 950 MB VRAM, a kosztowało zaledwie kilka klatek na sekundę.

Co właściwie robi HAGS

Microsoft wprowadził tę funkcję w majowej aktualizacji Windows 10 z 2020 roku. Wcześniej zadania wysyłane przez programy do karty graficznej porządkował i planował wysoko priorytetowy wątek procesora. Mogło to spowalniać pracę i dokładać opóźnień między akcją gracza a obrazem na ekranie. Gdy HAGS jest włączony, większość tego planowania przejmuje sama karta, korzystając ze specjalnej wbudowanej jednostki. Windows nadal decyduje, które aplikacje mają pierwszeństwo.

Microsoft opisywał tę zmianę jako „przebudowę fundamentów domu, w którym wciąż się mieszka”. Zapowiadał też, że użytkownicy nie powinni zauważyć istotnych różnic, bo gry i tak dobrze maskowały koszty planowania. Nvidia dodała obsługę HAGS dla kart GTX 10 i nowszych w czerwcu 2020 roku, w sterowniku 451.48. AMD zrobiło to dopiero w grudniu 2023 roku, dla modeli RX 7900, 7800 i 7700. Intel obsługuje funkcję wyłącznie w kartach Arc serii B.

Cena w pamięci, a nie w klatkach

Na karcie z 16 GB pamięci kilkaset megabajtów więcej lub mniej nie robi wielkiej różnicy. Na modelach z 6 GB i 8 GB może jednak zdecydować, czy gra działa płynnie, czy brakuje jej pamięci. Po wyłączeniu HAGS na karcie RTX 2070 Super z 8 GB tekstury w Cyberpunku 2077 i Stellar Blade, które wcześniej się zacinały, znów ładowały się poprawnie.

Straty wydajności bywają niewielkie. W 2020 roku Tom’s Hardware testował karty RTX 2080 Ti i GTX 1050 z HAGS i bez niego, a średnie różnice mieściły się między minus 0,73 a plus 0,06 procent. Serwis Gamers Nexus nie znalazł znaczącego zysku w żadnej z testowanych gier. W F1 2019 na czterordzeniowym Intelu Core i3 zanotował nawet powtarzalny spadek o 2,4 procent.

Kiedy warto wyłączyć HAGS

• 12 GB VRAM lub więcej: najlepiej zostawić funkcję włączoną, zwłaszcza jeśli korzystasz z generowania klatek.
• 6 GB i 8 GB: warto sprawdzić każdą grę osobno, szczególnie tę, która już teraz zużywa całą dostępną pamięć.
• Cena wyłączenia: kilka klatek na sekundę mniej oraz utrata DLSS Frame Generation, bo ta technika wymaga HAGS.
• Nagrywanie i streaming: twórcy OBS zalecają wyłączenie funkcji, jeśli pojawiają się problemy.

Przełącznik znajdziesz w Ustawieniach, w sekcji System, Ekran, Grafika, a dalej w zaawansowanych ustawieniach grafiki. W polskiej wersji Windows nazwy mogą się nieco różnić. Zmiana wymaga ponownego uruchomienia komputera. Najlepiej wykonać kilka prostych testów wydajności przed zmianą i po niej, żeby zobaczyć, co faktycznie się zmieniło w twoich grach.

Dlaczego to ważne także w Polsce

HAGS to element samego systemu, więc dotyczy każdego, kto gra na Windows 11, także w Polsce i w całej UE. Z ankiety sprzętowej Steam za wrzesień 2026 roku wynika, że karty z 8 GB pamięci stanowią ponad jedną czwartą wszystkich układów graficznych. Wyprzedzają je tylko modele z 16 GB. Karty z 6 GB mają 5,12 procent udziału. Ankieta ma charakter globalny, ale nie ma powodu sądzić, że u nas wygląda to zasadniczo inaczej.

Wymiana karty nie jest teraz łatwa. Niedobór pamięci, który wywindował ceny RAM-u do rekordowych poziomów, utrudnia też znalezienie niedrogiej karty graficznej. Wiele starszych i tańszych modeli zostanie więc w komputerach na dłużej. Dla ich właścicieli przestawienie jednego przełącznika to darmowy sposób na odzyskanie części pamięci, o ile gra rzeczywiście na tym skorzysta.

Źródło: Engadget – „The simple reason hardware accelerated GPU scheduling isn’t the best fit for cheap GPUs”